VAN ONZEN VOORZITTER
In deze aflevering staan we natuurlijk stil bij het overlijden van onze vriend Wim T. Schippers, de eerste laureaat die de Drs. P Trofee meeneemt in zijn graf (of urn, de publicaties over zijn overlijden waren opvallend discreet).
Eveneens overleed onlangs Nop Maas, literatuurhistoricus, Reve-bezorger en -biograaf, maar tevens drukker in de marge. Een van zijn producties was Drs. P’s Onderdetoonbankwerk (2015), een keuze uit de scabreuze ansichtkaarten met ollekebollekes, die Polzer verstuurde aan Cees van der Pluijm. In feite was het een pirateneditie van ‘Uitgeverij Botshol te Boterdiep’, maar Het Heen- en Weerschap heeft de uitgave oogluikend en gnuivend toegestaan. Postuum verscheen van Nop Maas het boek Ratatouille, vol literaire anekdotes, roddels en curiositeiten, waaronder dit verhaaltje ‘Misverstand’:
Drs. P zat een keer in een restaurant te eten. Toen deze altijd net geklede heer naar het toilet ging, ging ook premier De Quay, die hem per ongeluk voor een ober aanzag. Misverstand opgelost, excuses.
Toen De Quay later het restaurant verliet, kwam hij zich aan het tafeltje van Polzer nogmaals verontschuldigen. Polzer: ‘Bent u familie van minister-president De Quay?’ De Quay: ‘Ik bén De Quay.’ Polzer: ‘Ik dacht al, u lijkt sprekend op hem.’
Ten slotte nog bijzonder nieuws uit de Zwitserse voetbalcompetitie, met name uit de geboorteplaats van Heinz Polzer. Voor het eerst in zijn 128-jarig bestaan is FC Thun landskampioen geworden! Hierboven een foto van onze helden, die vorig jaar promoveerden en nu rechtstreeks op de titel afgingen.
Vic van de Reijt
P.S. Reserveert u allen maandagmiddag 24 augustus voor een feestelijke bijeenkomst op het Drs. P-Plein (voorheen Oudekerksplein) te Amsterdam? Wij vieren dan traditiegetrouw de (inmiddels 107e) geboortedag van Drs. P bij café Quartier Putain. Deze keer met optredens van Fay Lovsky, Erik van Muiswinkel, Ringo Maurer en Ivo de Wijs!
GROETEN UIT LONDEN
Het aantal ansichtkaarten dat Drs. P in zijn leven heeft verstuurd is werkelijk ontelbaar. Hij was dol op gekke exemplaren zoals bovenstaande montagefoto, die hij tijdens een reisje naar de Britse hoofdstad had laten maken. De kaart is gericht aan ‘Mr & Mrs Tiebosch’ en afgestempeld op 3 oktober 1964. De mededeling die erop staat is uiterst triviaal. Het wordt pas interessant als u weet dat die mevrouw Tiebosch niemand minder was dan de befaamde zangeres en actrice Hetty Blok, met wie de doctorandus een levenslange vriendschap heeft onderhouden.
WIM T. SCHIPPERS 1942 – 2026
Door Paul Ilegems
Wim Schippers, in oktober 2025 op het terras van Zeppos enigszins onwillig voor mij poserend, alsof hij het nooit eerder gedaan had.
Wim T. Schippers heeft mij mijn hele leven geïnspireerd. Dankzij Het Heen- en Weerschap leerde ik hem ook kennen, en bij de uitreiking van de Drs. P Trofee in 2022 kon ik hem mijn waardering voor zijn werk vertellen. Hij was in elk opzicht een uitzonderlijk kunstenaar.
Hier een fragment uit de laudatio die ik mocht uitspreken.
Om de Drs. P Trofee te winnen hoef je geen ollekebollekes of Zwitserse sonnetten te schrijven. Het volstaat als je op vernieuwende of originele wijze omspringt met de taal. Schippers is geboeid door de wartaal die ontstaat bij controleverlies, dus uit opwinding, onzekerheid, woede, angst of haast, met als resultaat versprekingen, misverstanden, overdrijvingen, tegenstrijdigheden, idiote dialogen en binnenstebuiten gekeerde logica. Hij blijft ook graag stilstaan bij de rare dingen die mensen zeggen, en waarom ze die zeggen. ‘’t Is morgen weer vroeg dag’ of ‘Ik zal blij zijn als het vijf uur is.’ Overmorgen is het ook vroeg dag, bedenkt hij dan, elke dag eigenlijk; en waarom zou je blij zijn als het vijf uur is? ‘Zeg groenteman, is er leven na de dood?’ ‘Nou mevrouwtje, ik denk het wel, maar ik geloof niet dat ik het nog zal meemaken.’ Overpeinzingen van filosofische aard zitten ook in de klaagzang van Sjef van Oekel over zijn ouderdom, of in Going to the Dogs: ‘Kunnen honden wel gelukkig zijn? Blijven er niet altijd vragen knagen?’ Voorts zijn er nog de beroemde kreten, slagzinnen en stopwoordjes van Sjef van Oekel, waaronder ‘Ik word niet goed’ of ‘Wordt het toch nog gezellig’. Maar in het zeer uitgebreide oeuvre van Wim T. Schippers is nog veel meer te vinden, het is een nog grotendeels onontgonnen goudmijn.
MEDUSABLIK
Amsterdam, woensdag 25 januari 2012. Muziekjournalist en programmamaker Stan Rijven loopt door de Westerstraat in de buurt van zijn huis en ziet daar ineens Drs. P de straat oversteken, samen met diens vrouw Mieke. Ze zijn kennelijk onderweg naar de brievenbus die voor de gevel van het Pianolamuseum staat. Rijven kende Drs. P niet persoonlijk, zo schrijft hij ons, maar zag hem af en toe door de Jordaan rondwandelen, met die typische gestalte en vastberaden tred. Zo ook nu, zij het met de handzame hulp van Mieke waardoor hij enigszins weet te verhullen dat hij met een stok loopt.
TUINDERSLIEDBOEK HERUITGEGEVEN
In 1983 werden de groente- en fruitliedjes die Drs. P had geschreven voor het KRO-radioprogramma Kruis of munt (plus nog een paar extra) gebundeld in het Tuindersliedboek. Het was een quasi-encyclopedische uitgave waarin een veertigtal voedingsgewassen in alfabetische volgorde werden behandeld, complet met botanische inleidingen en muzikale aanwijzingen voor de uitvoering van de liedjes. De doctorandus was zeer geïnspireerd door de thematiek; veel nummers zijn populair geworden en gebleven, met als absolute topper ‘Knolraap en lof, schorseneren en prei’. Dat is dan ook de titel van de heruitgave die uitgeverij Nijgh & Van Ditmar dit najaar uitbrengt. Het wordt een fraaie gebonden en geïllustreerde uitgave, verzorgd door Yolanda Huntelaar die ook prachtwerken als Zing en speel mee met Drs. P en De hartelijke poezen van Drs. P op haar naam heeft staan. Alle groente- en fruitliedjes staan erin, ook de minder bekende, compleet met de geestige inleidingen die de doctorandus eraan toevoegde. Knolraap en lof, schorseneren en prei is dus een ideaal cadeauboekje, ook voor carnivoren.
POLZERS PUZZELPOËZIE
Afl. 12 – Vlechtwerk
Door Jaap Bakker
Bijzondere rijmschema’s vind je in het werk van Drs. P te over. Ik ben al geruime tijd bezig met het verzamelen en beschrijven van al zijn circa vijfhonderd liedteksten (‘de Polzer-500’) en kom steeds weer voor verrassingen te staan. Zo stuitte ik op een kort lied uit de musical-achtige productie Middelpracht en Eeuwse Praal, waarin ‘de handenman’ figureert. Dat is een Quasimodo-achtig personage dat er ’s nachts op uit gaat om de handen van gehangenen af te zagen en overdag te verkopen. Zulke objecten werden namelijk door inbrekers gebruikt om te voorkomen dat ze tijdens hun werk betrapt werden. Handenhandel was uiteraard illegaal zodat de bedrijver het risico liep zelf aan de galg te eindigen.
Drs. P geeft de handenman een liedtekst met een extreem gecompliceerd, nooit eerder vertoond rijmschema dat we kunnen omschrijven als ‘viervoudig omarmend alternerend schakelrijm’. Hoe zou dat klinken?